انواع شکستگی ها بر اساس شکل شکستگی

انواع شکستگی ها بر اساس شکل شکستگی

 

 

شکستگی عرضی ( Transverse fracture )

 

در شکستگی عرضی، خط شکستگی بصورت عرضی بوده و بر محور طولی استخوان عمود است. این نوع از شکستگی بیشتر به علت نیروی زاویه ای (آنگولار) ایجاد می گردد. .( این شکستگی ها به علت نیروهایی ایجاد میگردند که موجب خم شدن استخوان و زاویه دار شدن آن در محور طولی میشود.) معمولا در شکستگی عرضی پس از جا انداختن احتمال جا به جایی وجود ندارد. بنابراین شکستگی عرضی معمولا یک شکستگی پایدار است

 

 

شکستگی مایل (Oblique fracture)

 

در شکستگی مایل، خط شکستگی بصورت مایل بوده( نسبت به محور طولی استخوان مایل است) و احتمال جا به جایی پس از جاانداختن وجود دارد. این شکستگی ها بر اثر نیروهایی ایجاد میشوند که در امتداد طولی استخوان وارد شده و همزمان موجب خم شدن و پیچش استخوان میگردند . معمولا این نوع از شکستگی یک شکستگی ناپایدار محسوب می شود.

 

 

شکستگی مارپیچی (Spiral fracture)

 

در شکستگی مارپیچی، خط شکستگی بصورت یک قوس مارپیچی شکل است و همانند شکستگی مایل احتمال جا به جایی پس از جاانداختن وجود دارد. این شکستگی ها معمولا بر اثر چرخش شدید اندام ایجاد میشوند و جوش خوردن آنها معمولا از انواع عرضی و مایل سریعتر است.

 

نکته : جوش خوردگی در شکستگی های مارپیچی نسبت به شکستگی های عرضی و مایل سریع تر صورت می گیرد. 

 

 

 

 

 

شکستگی خط مو یا شکستگی مویی (Hairline fracture)

 

اگر شکستگی بصورت یک ترک باشد، شکستگی مویی نامیده می شود که بیشتر ناشی از یک ضربه جزیی ایجاد می گردد . در این دسته از شکستگیها خط شکستگی در رادیوگرافی، فقط بصورت یک ترک خوردگی دیده میشود و قطعات شکسته شده جابجا نشده اند و نیرویی که موجب این شکستگی شده است قوی نیست. گاهی اوقات خط شکستگی به زحمت در فیلم رادیوگرافی دیده میشود و یا ممکن است اصلا دیده نشود. در این حال پزشک معالج ممکن است برای تشخیص بهتر و دقیقتر از عکس های تکمیلی و یا سی تی اسکن استفاده کند و یا اقدام به تکرار رادیوگرافی بعد از ۷ تا ۱۰ روز کند. اگر شکستگی کاملا بدون جابجایی باشد، در رادیوگرافی اولیه دیده نمیشود ولی بعد از ۷ تا ۱۰ روز با تکرار رادیوگرافی، خط شکستگی قابل مشاهده است. . در یک شکستگی استرس (شکستگی خستگی) ممکن است یک ترک مویی بعد از شروع علایم بیمار در تصویر رادیولوژی نمایان گردد.

 

 

 

 

شکستگی داخل مفصلی (Intraarticular fracture)

 

اگر خط شکستگی به داخل مفصل کشیده شود، شکستگی داخل مفصلی می نامند که درصورت شدید بودن شکستگی منجربه کاهش دامنه حرکتی مفصل می گردد. تغییرات تخریبی تدریجی در مفصل که آرتروز ( استئوآرتریت) نامیده می شود معمولا به علت شکستگی داخل مفصلی تسریع می گردد.(  شکستگی مفصلی به مواردی اطلاق میشود که خط شکستگی به داخل یک مفصل امتداد یافته است. این دسته از شکستگیها بسیار خطرناک و پر عارضه اند. جااندازی آنها باید بسیار دقیق باشد و کمترین بدجوش خوردگی و ناهماهنگی باقیمانده در سطح مفصلی میتواند موجب سائیدگی مفصل شود . )

 

 

 

 

 

شکستگی درهم فرورفته (Impacted fracture)

 

اگر دو قطعه شکسته در یکدیگر فرو روند، شکستگی تماسی یا درهم فرورفته می گویند. این شکستگی بیشتر در استخوان های اسفنجی (کانسلوس) ایجاد می شود (مانند مواردی از شکستگی گردن استخوان ران). در استخوان اسفنجی برخلاف استخوان متراکم، سیستم های هاورس از یکدیگر فاصله دارند ولی سیستم های هاورس در استخوان متراکم به صورت فشرده کنار هم قرار می گیرند. قسمت عمده استخوان های بلند از استخوان متراکم یا قشری تشکیل شده است (اپی فیز و متافیز از استخوان اسفنجی و دیافیز از استخوان متراکم تشکیل می گردد).

 

 

 

 

شکستگی فشرده (Compression- Depressed fracture)

 

شکستگی فشرده (شکستگی له شده) عبارت است از تغییر شکل استخوان در اثر فشردگی که بیشتر دراستخوان های اسفنجی ایجاد می شود (همانند شکستگی مهره های ستون فقرات و استخوان پاشنه پا) .

 این نوع شکستگی بیشتر در استخوانهای اسفنجی دیده میشود و وقتی است که یک استخوان بر اثر فشار خارجی در خود شکسته شده و بنظر میرسد که حجمش کم شده است. مانند شکستگیهای مهره ها و یا استخوان پاشنه. در این نوع شکستگی ممکن است خط شکستگی واضحی وجود نداشته باشد و فقط شکل استخوان عوض شده باشد. جااندازی این نوع شکستگی ها بسیار مشکل است و گاهی به هیچ وجه نمیتوان شکل استخوان را به وضع قبل از شکستگی برگرداند.

مثل شکستگی فشرده مهره ها در اثر خم شدن ناگهانی کمر در پسران و شکستگی فشرده استخوان پاشنه در اثر سقوط از بلندی .

 

 

 

 

شکستگی چند تکه ای ( خرد شده ) – (Comminuted fracture)

 

اگر شکستگی به گونه ای باشد که پس از اعمال ضربه شدید، دو قطعه بزرگ و چند قطعه کوچک ایجاد شود، شکستگی چند تکه ای می گویند( به اصطلاح میگن استخوان خرد شده) .  در این دسته، حاصل شکستگی بیش از دو قطعه است. این شکستگی ها بر اثر اعمال نیروهای بسیار قویتر از نیروهایی که شکستگی های قبلی را بوجود میاورند ایجاد میشوند. احتمال آسیب به پوست و عضلات و عروق و اعصاب و احتمال باز بودن در این شکستگیها بیشتر است. این شکستگی ها معمولا بسیار ناپایدار بوده و دیر جوش میخورند .

 

 

 

 

شکستگی چند قطعه ای (Segmental fracture)

 

گاهی شکستگی در چند ناحیه به وجود می آید که شکستگی چند قطعه ای نامیده می شود. این نوع از شکستگی معمولا در دو ناحیه مجزا اتفاق می افتد. به علت شکستگی در چند نقطه، احتمال دارد جااندازی آن مشکل گردد.

 

 

شکستگی- دررفتگی یا شکستگی همراه با دررفتگی  (Fracture-Dislocation)

 

اگر شکستگی استخوان همراه با دررفتگی مفصل مربوطه باشد، شکستگی-دررفتگی گفته می شود (همانند شکستگی-دررفتگی مفصل شانه).  وقتی که شکستگی در نزدیکی یک انتهای استخوان ایجاد میشود حاصل شکستگی یک قطعه کوچک و یک قطعه بزرگ است. در این حال اگر قطعه کوچکتر، از سطح مفصلی خارج شده و به اصطلاح دربرود به وضعیت بوجود آمده، شکستگی دررفتگی میگویند. مثال دیگر وقتی است که بیش از دو استخوان در تشکیل یک مفصل شریک هستند. در این وضعیت شکستگی یکی میتواند با دررفتگی دیگری همراه باشد.

 

 

 

 

شکستگی اپیفیزی یا شکستگی صفحه رشد (Epiphyseal fracture)

 

به مواردی از شکستگی که خط شکستگی به صفحه رشد راه پیدا کند اطلاق می گردد. این نوع از شکستگی ها بیشتر در شکستگی های اطفال و کودکان مطرح است.

 

 

شکستگی ترکه تری (Greenstick fracture)

 

در این نوع از شکستگی، سمتی که ضربه به آن اعمال می شود دچار خمیدگی می شود ولی شکستگی در طرف دیگر آن اتفاق می افتد. شکستگی ترکه تری بیشتر در کودکان یا بچه ها رخ می دهد که یک شکستگی ناقص یا ناکامل محسوب می شود.  این شکستگی ها عموما در بچه ها دیده میشوند و مشخصه آن کامل نبودن شکستگی است. به بیان دیگر دو قطعه شکسته شده کاملا از یکدیگر جدا نمیشوند. علت این نامگذاری شبیه بودن رفتار استخوان به یک ترکه یا چوب تر است. شما میتوانید با خم کردن یک شاخه خشک درخت آن را بشکنید ولی اگر سعی کنید با خم کردن یک شاخه زنده و تازه روییده یک درخت آنرا بشکنید موفق نمیشوید. گاهی شاخه خم میشود ولی شکسته نمیشود. اگر نیروی بیشتری به آن وارد کنید شاخه در یک طرف بصورت نامنظم شکسته میشود و در طرف دیگر فقط خم میشود. به علت اینکه محتوای مواد تشکیل دهنده استخوان بچه ها با بالغین متفاوت است در مقابل نیرو، رفتاری مشابه با چوب تر درخت نشان میدهد و دچار شکستگی ناقص و ناکامل میشود. شکستگیهای گرین استیک یا ترکه تری معمولا در ناحیه ساعد یا مچ دست بچه ها دیده میشوند. البته همه شکستگی های بچه ها ترکه تری نیستند. اگر نیرویی که به استخوان بچه وارد میشود

شدید باشد میتواند شکستگی کامل ایجاد کند ولی اغلب شکستگی های بچه ها گرین استیک یا ترکه تری هستند.

 

 

 

 

نکات و توضیحات :

 

استخوان بچه‌ها بیشتر خم می‌شود تا اینکه کامل بشکند زیرا استخوان آنها نرم‌تر است. انواع شکستگی که بیشتر برای بچه‌ها اتفاق می افتد عبارتند از:

 

شکستگی هلالی (Torus-Buckle): یک طرف استخوان خم می‌شود اما طرف دیگر استخوان صدمه‌ای نمی‌بیند.
 شکستگی ترکه سبز (Greenstick): در این شکستگی یک طرف استخوان می‌شکند و طرف دیگر آن خم می‌شود (این نوع شکستگی شبیه به این است که بخواهید یک ترکه سبز را بشکنید)

استخوان‌های بالغ احتمال بیشتری برای شکستگی کامل دارند. همچنین اگر فشار وارد بر استخوان بچه‌ها زیاد باشد هم ممکن است دچار شکستگی کامل شوند.

 

 

شکستگی کنده شدن  (Avulsion fracture)

 

 این نوع شکستگی در محل هایی دیده میشود که تاندون یک عضله به استخوان میچسبد. در این نواحی اگر عضله بشدت منقبض شود میتواند تکه ای از استخوانی را که به آن چسبیده است از استخوان اصلی جدا کند. مانند شکستگی کشکک یا شکستگی بعضی از نواحی کف پا. ( گاهی انقباض عضلانی شدید و ناگهانی می تواند باعث کنده شدن تکه ای از یک استخوان گردد همانند : شکستگی برجستگی تیبیا یا استخوان درشت نی و شکستگی کشکک)

 

 

 

 

جدای از شکل شکستگی ها باید توجه داشت که جهت تغییر مکان قطعات شکسته شده هم میتواند مهم باشد. این تغییر مکان میتواند در جهات مختلف صورت پذیرد . در شکل زیر انواع آنها نشان داده شده است.

انواع شکستگی

چند نکته دیگر :

 شکستگی بدون جابجاشدگی (Non-displaced) : استخوان به طور کامل می‌شکند اما دو تکه استخوان در جای خود و در امتداد یکدیگر باقی می‌مانند.

 

 شکستگی همراه با جابجاشدگی (Displaced): انتهای استخوان‌ها (در محل شکستگی) جدا می‌شوند و دیگر در امتداد یکدیگر قرار ندارند (که برای اطمینان از اینکه دو استخوان قبل از گچ گرفتن درست در کنار هم قرار گرفته‌اند نیاز به جراحی است ) .

بدترین کاری که برای استخوان شکسته می‌توانید انجام دهید این است که آن را حرکت دهید. این باعث آسیب زدن به آن فرد می‌شود و ممکن است صدمه را شدیدتر کند.

 

 

جدیدترین پست های پرستار ایرانی را در ایمیل خود دریافت کنید

با عضویت در خبرنامه میتوانید زودتر از همه از اخبار و مقالات تخصصی جدید مطلع شوید. تنها کافیست آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

درباره نویسنده

دانیال

بایگانی نوشته های من

موسس وب سایت پرستاری ایرانیان هستم و دانشجو کارشناس ارشد پرستاری , 7 سال هست که تجربه وبمستری دارم.امیدوارم بتونم کمکی به جامعه پرستاری بکنم.

دیدگاه ها

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

اطلاع از
avatar
wpDiscuz