اختلالات غدد بزاقی

 

 

اختلالات غدد بزاقی

 

غدد بزاقی شامل غدد پاروتید که هر یک از آن ها در یک طرف صورت و در زیر گوش قرار دارند , غدد تحت فکی پایین و زیر زبانی جای گرفته در کف دهان و غدد دهانی در زیر لب ها می باشند .روزانه حدود ۱۲۰۰ میلی لیتر بزاق تولید و بلعیده می شود.بزاق دارای خواص لغزنده سازی غذا , ضد باکتریایی و هضم غذا می باشد.

 

 

پاروتیت :

 

پاروتیت ( التهاب غده پاروتید ) شایع ترین التهاب غدد بزاقی است . التهاب در سایر غدد بزاقی هم ممکن است ایجاد شود .

اوریون نوعی بیماری واگیر با عامل ویروسی است که بیشتر در کودکان دیده می شود و با التهاب غدد بزاقی  , خاصه پاروتید همراه است .

 

 

 

افراد در معرض خطر :

 

– سالمندان

– افراد شدیدا بیمار و ناتوان که به علت کم آبی دچار کاهش جریان بزاق می باشند

– مصرف برخی دارو ها که باعث کاهش جریان بزاق می شوند.

 

 

عامل میکروبی از طریق مجاری بزاقی به غدد بزاغی راه می یابد. به جز در بیماری ویروسی اوریون , معمولا این عامل میکروبی استافیلوکوک است . شروع این التهاب ناگهانی است با علائم و نشانه های :

 

– تب

 

– تورم و حساسیت در لمس غده

 

– احساس درد در نزدیک گوش

 

– اختلال در بلع ناشی از تورم غدد

 

– پوست صورت قرمز و براق

 

 

درمان طبی شامل :

 

– دریافت غذا و مایع کافی

 

– رعایت بهداشت دهان

 

– قطع مصرف دارو های کاهش دهنده ترشح بزاق( آرام بخش ها , مدر ها )

 

– آنتی بیوتیک تراپی

 

– مسکن برای کنترل درد

 

– درصورت عدم موفقیت درمان آنتی بیوتیکی , شکافی در غده برای خروج ترشحات ایجاد می شود.

 

 

نکته : در درمان پاروتید مزمن ممکن است برداشتن غده ی پاروتید ضروری گردد . قبل از جراحی به بیمار توصیه می شود که در صورت نیاز دندان های خود را مداوا کند.

 

 

 

سیالادنایتیس

 

سیالادنایتیس ( التهاب غدد بزاقی  ) ممکن است ناشی از کم آبی , پرتو درمانی , تنیدگی , سوء تغذیه , تشکیل سنگ در غدد بزاغی , عدم رعایت بهداشت دهان و یا فعالیت عوامل میکروبی شامل استافیلوکوک یا پنوموکوک باشد.

 

در بیماران بستری در بیمارستان , عامل میکروبی ممکن است استافیلوکوک طلایی مقاوم به متی سیلین باشد . نشانه ها شامل درد , تورم و  وجود ترشح چرکی است.

 

از آنتی بیوتیک ها برای تسکین نشانه های حاد بیماری استفاده می شود.به علاوه ماساژ , دریافت مایعات کافی , کمپرس های گرم و کورتیکواستروئید ها نیز در بهبودی نقش دارند.

 

در صورت مزمن شدن التهاب همراه با درد غیر قابل کنترل , درمان جراحی به صورت خارج کردن ترشحات یا برداشتن غده ی مبتلا و مجرای آن صورت می گیرد.

 

 

سنگ غدد بزاقی

 

سنگ ها بیشتر در غدد تحت فکی پایین تشکیل می شوند.با استفاده از اولتراسونوگرافی و عکس برداری با اشعه ی ایکس بعد از تزریق ماده حاجب به داخل مجرای غده جهت تشخیص انسداد یا تنگی , به وجود مشکل پی برده می شود.

 

اگر این سنگ ها در خوده غده قرار داشته باشند , شکل نامنظم داشته و قطر آنها از ۳ تا ۳۰ میلی متر در تغییر خواهد بود , اما سنگ های موجود در مجرای غده کوچک و بیضی شکل هستند.

 

وجود سنگ در غده بزاقی نشانه ای ایجاد نمی کند , مگر آن که عفونت به آن افزوده گردد اما اگر سنگ باعث مسدود شدن مجرا شود , دردی ناگهانی , کولیکی و موضعی ایجاد خواهد کرد که با راه یافتن بزاق به بیرون به طور ناگهانی نیز تسکین خواهد یافت .

 

هنگام برسی غدد متورم و کاملا حساس می باشد و اغلب سنگ هم قابل لمس خواهد بود و سایه آن در عکس مشخص می باشد.

 

سنگ را نسبتا به راحتی از طریق مجرا خارج می سازند , گاهی با گشاد کردن دهانه مجرا , به سنگ اجازه ی خروج خود به خودی داده می شود .

سنگ شکنی , روشی است که برای خرد کردن سنگ به وسیله امواج به جای جراحی قابل استفاده است .در این روش خارج کردن سنگ بدون نیاز به بیهوشی یا آرام سازی است.

 

عوارض آن عبارت اند از :

 

– تورم

– خونریزی موضعی

 

خارج کردن غده به وسیله ی جراحی ضروری خواهد بود و این زمانی است که عود مکرر مشکل تشکیل سنگ وجود داشته باشد.

 

 

 

 

 

 

جدیدترین پست های پرستار ایرانی را در ایمیل خود دریافت کنید

با عضویت در خبرنامه میتوانید زودتر از همه از اخبار و مقالات تخصصی جدید مطلع شوید. تنها کافیست آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

درباره نویسنده

دانیال

بایگانی نوشته های من

موسس وب سایت پرستاری ایرانیان هستم و کارشناس پرستاری , 7 سال هست که تجربه وبمستری دارم.امیدوارم بتونم کمکی به جامعه پرستاری بکنم.

دیدگاه ها

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

اطلاع از
avatar
wpDiscuz