اطلاعات داروی پردنیزولون

پردنیزولون

 

اطلاعات داروی پردنیزولون

 

اشکال دارویی:

Tablet: 5, 20, 50mg

موارد مصرف پردنیزولون :

الف) درمان التهاب شدید یا سرکوب فعالیت سیستم ایمنی.

ب) تشدید حاد مولتیپل اسکلروزیس.

پ) سندرم نفروتیک.

ت) آسم کنترل نشده در بیمارانی که کورتیکواستروئیدهای استنشاقی و برونکودیلاتورهای طولانی اثر دریافت می‌ کنند.

مکانیسم اثر پردنیزولون :

اثر ضد التهاب: پردنیزولون ساخت آنزیم های لازم برای کاهش پاسخ التهابی را تحریک می‌ کند. این دارو با کاهش فعالیت و حجم سیستم لنفاوی (که سبب بروز لنفوسیتوپنی، کاهش غلظت ایمونوگلوبولینها و کمپلمان و کاهش عبور کمپلکس های ایمنی از غشاهای پایه می‌ شود) و احتمالاً با کاهش واکنش مجدد بافتها نسبت به تداخل آنتی ژن ـ آنتی بادی موجب کاهش فعالیت سیستم ایمنی می‌ گردد.

مینرالوکورتیکوئیدها از طریق اثر بر روی کلیه‌ها در توبولهای انتهایی کلیه باز جذب یونهای سدیم (و در نتیجه آب) از مایع داخل توبولی به داخل پلاسما و دفع یونهای پتاسیم و هیدروژن را افزایش داده و از این طریق هومئوستاز الکترولیتها را در بدن تنظیم می‌ کنند.

پردنیزولون یک آدرنوکورتیکوئید با خواص گلوکوکورتیکوئیدی و مینرالوکورتیکوئیدی است. این دارو یک مینرالوکورتیکوئید ضعیف با نصف قدرت اثر هیدروکورتیزون و یک گلوکوکورتیکوئید قوی است که قدرت اثر آن چهار برابر هیدروکورتیزون هم وزن خود است. این دارو عمدتاً به عنوان یک داروی ضد التهاب و سرکوب کننده سیستم ایمنی به کار می‌ رود. به دلیل دسترسی به داروهای قوی تر، از اثر مینرالوکورتیکوئیدی آن استفاده نمی‌ شود.

موارد منع مصرف پردنیزولون :

۱- در صورت مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد خوراکی، پردنیزولون به ندرت ممکن است اثرات داروهای فوق را از طریق مکانیسم های ناشناخته‌ای کاهش یا افزایش دهد.

۲- گلوکوکورتیکوئیدها متابولیسم ایزونیازید و سالیسیلاتها را افزایش داده موجب زیادی قند خون می‌ شوند. مقادیر مصرف انسولین یا داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون در بیماران دیابتی باید تنظیم شود. این دارو ممکن است کاهش پتاسیم خون ناشی از مصرف مدرها یا آمفوتریسین B را تشدید کند. کاهش پتاسیم خون ممکن است خطر مسمومیت را در بیمارانی که گلیکوزیدهای دیژیتال مصرف می‌ کنند، افزایش دهد.

۳- باربیتوراتها، فنی توئین و ریفامپین ممکن است با افزایش متابولیسم کبدی کورتیکواستروئیدها موجب کاهش اثرات این دارو شوند.

۴- کلستیرامین و ضد اسیدها با جذب سطحی کورتیکواستروئیدها و در نتیجه کاهش جذب این دارو، اثر پردنیزولون را کاهش می‌ دهند.

۵- مصرف همزمان با استروژنها ممکن است متابولیسم پردنیزولون را از طریق افزایش غلظت ترانس کورتین، کاهش دهد. نیمه عمر کورتیکواستروئید به دلیل افزایش پیوند پروتئینی طولانی می‌ شود.

۶- مصرف همزمان با داروهای ایجاد کننده زخم، مانند داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، ممکن است خطر بروز زخم گوارشی را افزایش دهد.

 

 

تداخل دارویی پردنیزولون :

پردنیزولون واکنش آزمونهای پوستی را کاهش می‌ دهد، موجب بروز نتایج منفی کاذب در آزمون نیترو بلوتترازولیوم برای جستجوی عفونتهای باکتریایی سیستمیک می‌ شود، برداشت ید ۱۳۱ و غلظت ید پیوند یافته به پروتئین را در آزمونهای عملکرد تیروئید کاهش می‌ دهد، ممکن است غلظت گلوکز و کلسترول را افزایش و غلظت سرمی پتاسیم، کلسیم، تیروکسین و تری یدوتیرونین را کاهش و غلظت ادراری گلوکز و کلسیم را افزایش دهد.

 

اثر بر آزمایشهای تشخیصی

پردنیزولون واکنش آزمونهای پوستی را کاهش می‌ دهد، موجب بروز نتایج منفی کاذب در آزمون نیترو بلوتترازولیوم برای جستجوی عفونتهای باکتریایی سیستمیک می‌ شود، برداشت ید ۱۳۱ و غلظت ید پیوند یافته به پروتئین را در آزمونهای عملکرد تیروئید کاهش می‌ دهد، ممکن است غلظت گلوکز و کلسترول را افزایش و غلظت سرمی پتاسیم، کلسیم، تیروکسین و تری یدوتیرونین را کاهش و غلظت ادراری گلوکز و کلسیم را افزایش دهد.

 

موارد منع مصرف و احتیاط پردنیزولون :

موارد منع مصرف: حساسیت مفرط به دارو، و یا در بیماران مبتلا به عفونتهای سیستمیک قارچی (بجز در نارسایی غده فوق کلیوی)، مصرف همزمان واکسنهای زنده.

موارد احتیاط: زخم گوارشی، بیماری کلیوی، زیادی فشار خون، استئوپروز، دیابت، اختلالات ترومبوآمبولیک، حملات تشنجی، میاستنی گراویس، نارسایی احتقانی قلب (CHF)، سل، کمی آلبومین خون، کم کاری تیروئید، سیروز کبدی، ناپایداری روانی، تمایلات سایکوتیک، زیادی چربی خون، گلوکوم، آب مروارید (ممکن است این موارد را تشدید کند).

بیماران مبتلا به عفونتهای ویروسی یا باکتریایی که با داروهای ضد میکروبی کنترل نشده‌اند.

سایر اطلاعات پردنیزولون :

 

طبقه‌بندی فارماکولوژیک: گلوکوکورتیکوئید، مینرالوکورتیکوئید.

طبقه‌بندی درمانی: ضد التهاب، سرکوب کننده سیستم ایمنی.

طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C

 

 

ملاحظات اختصاصی

 

باید تعیین شود که آیا بیمار به کورتیکواستروئیدهای دیگر حساسیت دارد یا نه؟

در طول درمان، وزن، فشار خون و سطح الکترولیتهای بیمار باید پایش شود.

اکثر عوارض جانبی ناشی از کورتیکواستروئیدها وابسته به دوز یا مدت مصرف هستند.

دارو باید همراه غذا مصرف شود تا تحریک گوارشی کاهش یابد. ممکن است بیمار برای کاهش تحریک گوارشی نیاز به استفاده از دارو داشته باشد.

در صورت عدم منع مصرف، رژیم کم سدیم و پر پتاسیم و پر پروتئین بدهید.

دارو ممکن است علائم عفونت، ‌شامل آمیبیازیس نهفته را پوشانده یا آن را تشدید نماید.

پس از مصرف طولانی مدت، دارو را به تدریج قطع نمایید.

هشدار: پس از قطع مصرف ناگهانی، بیمار ممکن است دچار التهاب واجهشی، خستگی، ضعف، درد مفاصل، تب، سرگیجه، خواب آلودگی، افسردگی، غش، افت فشار وضعیتی، تنگی نفس، بی اشتهایی و ‌هایپوگلیسمی شود.

 

نکات قابل توصیه به بیمار

۱- دارو نباید بطور ناگهانی قطع شود.

۲- قرص‌ها را می‌ توان همراه غذا یا شیر مصرف نمود.

۳- علائم نارسایی اولیه آدرنال عبارتند از : خستگی، ضعف عضلانی، ‌درد مفاصل، تب، بی اشتهایی، تهوع، ‌تنگی نفس، سرگیجه، غش.

۴- افزایش وزن ناگهانی و تورم قسمتهای مختلف بدن را باید سریعاً به پزشک اطلاع دهید.

۵- عدم بهبود زخم را باید به پزشک اطلاع دهید.

۶- بیمارانی که بطور طولانی مدت این دارو را مصرف می‌ کنند، باید ورزش کنند و نیز مکمل کلسیم و ویتامین D دریافت کنند.

۷- بیمار باید از واکسیناسیون در طول مصرف این دارو پرهیز نماید.

۸- بیمار باید علائم عفونت را بشناسد.

 

عوارض جانبی پردنیزولون :

اعصاب مرکزی: احساس سرخوشی، بی خوابی، سردرد، رفتار سایکوتیک، سودوتومور مغزی، تشنج.

قلبی ـ ‌عروقی: نارسایی احتقانی قلب (CHF)، زیادی فشار خون، ادم، آریتمی‌ها، ترومبوآمبولی، ترومبوفلبیت.

پوست: تأخیر در ترمیم زخمها ، آکنه، ‌بثورات پوستی، استریا (striae)، پرمویی.

چشم، دهان: ‌ آب مروارید ، ‌گلوکوم، برفک دهان.

دستگاه گوارش: زخم گوارشی، تحریک، افزایش اشتها، تهوع، ‌استفراغ، پانکرآتیت.

متابولیک: کمی پتاسیم خون، افزایش وزن بدن، زیادی قند خون، ‌مهار رشد در کودکان، عدم تحمل کربوهیدرات.

عضلانی ـ اسکلتی: آتروفی عضلات، ضعف، استئوپروز.

ادراری ـ تناسلی: اختلالات قاعدگی.

سایر عوارض: علائم کوشینگوئید، افزایش حساسیت به عفونت، نارسایی حاد آدرنال (در شرایط افزایش استرس ناشی از عفونت، جراحی یا تروما).

قطع ناگهانی مصرف دارو می‌ تواند مرگ آور باشد یا ممکن است بیماری زمینه‌ای را تشدید کند.

مسمومیت با پردنیزولون و درمان آن :

بلع یک باره دارو، حتی در مقادیر خیلی زیاد، به ندرت موجب بروز مشکلات بالینی می‌ شود. مصرف دارو به مدت کمتر از سه هفته، حتی با مقادیر زیاد، ‌به ندرت سبب بروز علائم و نشانه‌های مسمومیت می‌ شود، ‌ولی مصرف طولانی مدت دارو اثرات فیزیولوژیک از جمله سرکوب محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ غده فوق کلیوی، بروز ظاهر کوشینگوئید، ضعف عضلانی و استئوپروز به وجود می‌آورد.

جدیدترین پست های پرستار ایرانی را در ایمیل خود دریافت کنید

با عضویت در خبرنامه میتوانید زودتر از همه از اخبار و مقالات تخصصی جدید مطلع شوید. تنها کافیست آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

درباره نویسنده

دانیال

بایگانی نوشته های من

موسس وب سایت پرستاری ایرانیان هستم و کارشناس پرستاری , 7 سال هست که تجربه وبمستری دارم.امیدوارم بتونم کمکی به جامعه پرستاری بکنم.

دیدگاه ها

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

اطلاع از
avatar
wpDiscuz