اقدامات پرستاری در مسمومیت های شایع

 

 

اقدامات پرستاری در مسمومیت های شایع


 

بطور کلی هرگاه سم وارده به بدن به اندازه ای باشد که بتواند اختلال در کار ارگانهای حیاتی ایجاد کند بیمار دچار مسمومیت می شود .

– مسمومیت ها از نظر علت به ۳دسته تقسیم می شوند

– مسمومیتهای اتفاقی ۴۶%

– مسمومیت های عمدی ۵۴%

– مسمومیت های جنایی کمتر از ۱%

 

 

 

راههای جذب سم :

 

خوراکی ۷۵% – گزش پوستی ۳% – تزریقی و آلرژی دارویی ۳/۵% – استنشاقی۶% – نامشخص ۴/۳ %

 

 

کمکهای اولیه در مسمومیتها

 

بستگی به راه جذب سم دارد .

 

جذب گوارشی :

 

یکی از راههای موثر در جلوگیری از جذب گوارشی تخلیه سم بوده که با استفاده از تحریک استفراغ بیمار انجام می شود برای این منظور بهتر است به بیمار آب ولرم داد .

 ۹۰۰ سی سی آب باعث تهوع و ۱۵۰۰ سی سی قطعا باعث استفراغ می شود .

 

 

راهای تحریک استفراغ :

 

– تحریک حلق بوسیله انگشت

 

– دادن آب نمک ولرم

 

– دادن محلول سولفات منیزیم

 

– دادن شیر : شیر ولرم باعث ایجاد استفراغ می گردد .علاوه بر آن چون شیر ph قلیایی دارد .از جذب بعضی از دارو ها که در ph اسیدی معده جذب می شوند مانند قرص آهن آسپرین جلوگیری می کند .

 

– منع مصرف شیر ولرم : بعضی از سموم محلول در چربی اند .(نفت و ارگانو فسفره)که دادن شیر می تواند جذب آنها را افزایش دهد .

 

– شیر سرد در تمام موارد مسمومیت با مواد سوزاننده مانند :داروی نظافت وایتکس اسید وقلیا کاربرد دارد .

 

– در مسمومیت با قرص برنج (فسفید آلومینیوم )مصرف آب کنتراندیکه است.

 

– شاربن یا شارکول :دادن شاربن که می تواند ۹۰%سموم را به خود جذب نماید جهت ایجاد استفراغ انتخابی است .

 

درمان دارویی برای ایجاد استفراغ :

 

۱) ایپکا – شربت و قطره است.

 

۲) آمپول آپومرفین- بصورت تزریقی که در حال حاضر از این روش جهت ایجاد استفراغ استفاده نمی شود .

 

 

اگر چه وادار کردن بیمار به استفراغ روش مناسبی برای تخلیه سموم از معده می باشد و همچنین در بعضی موارد خطر ناک است و می تواند منجر به مرگ شود بنابراین در موارد زیر وادار کردن بیمار به استفراغ ممنوع است :

 

۱- مواد سوزاننده (اسید – قلیا – وایتکس- نفت – بنزین – تینر …) چانتا (لوله باز کنی )

۲- اختلال هوشیاری

۳- خانمهای حامله بخصوص در سه ماه اول بارداری (منجر به سقط می شود ) و سه ماهه آخر بارداری (باعث زایمان زود رس می شود ) دارو های تشنج زا و سابقه تشنج .

 

 

بیماری قلبی پیشرفته :

 

گذشت بیش از ۶ ساعت از زمان مسمومیت مگر داروهایی که اسپاسم پیلور می دهند .مانند:آنتی کولی نرژیک ها ,ضد افسردگی های سه حلقه ای ,آتروپین – فنوتیازین ها,هیوسین کلیندیوم سی ,تریاک و فنوباربیتال و مپروبامات .

در موارد فوق به استثنا مسمومیت با مواد سوزاننده و نفت باید برای سایر بیماران سوند معده گذاشته شود و شستشوی معده داده شود .در ورد نفت اختلاف عقیده وجود دارد ,بعضی توصیه می کنند مسمومیت با نفت را باید سوند معده گذاشت و شستشو داد و بعضی ها ,هم مخالفند ,آنها ادعا میکنند چون عبور سوند معده باعث حالت تهوع و استفراغ می شود .و ممکن است منجر به آسپیراسیون شود توصیه نمی شود.

بنابر این بهتر است در مسمومیت های خفیف از شستشوی معده خودداری شود فقط با دادن ملین ترکیبات نفت را از دستگاه گوارش دفع نمود .در مورد بیمارانی که اختلال هوشیاری دارند .

بصغی ها توصیه می کنند که برای این بیماران لوله تراشه گذاشته شود .آنتوباسیون تراشه در بیمارانی که  اختلال هوشیاری عمیق (کمای گرید ۴)داشته باشند امکان پذیر است .

 

جذب تنفسی :

 

– باز کردن درو پنجره ها

– زدن ماسک با استفاده از یک دستمال خیس جلوی دهان و بینی

– کشیدن تنفس های کوتاه در محیط آلوده بهنگام خروج بیمار از محیط الوده

– قرار دادن بیمار در محیط آزاد با پوزیشن سر به یک طرف جهت جلوگیری از اسپیراسیون ریوی پون مسمومیت با گاز مونوکسید کربن باعث استفراغ و اختلال هوشیاری می گردد.دادن اکسیژن با حداکثر جریان ۱۰ لیتر /دقیقه .

– در صورت داشتن اختلال هوشیاری انتقال به بیمارستان .

 

جذب پوستی :

 

در موارد جذب پوستی بایستی پوست بیمار را با آب فشار دار شست .چشم با نرمال سالین رینگر شستشو داده شود .

 

اقدامات درمانی در درمان مسمومیتها:

 

۱) جلوگیری از جذب  سم:  که جنبه کمکهای اولیه دارد .و بستگی به راه جذب دارد.

 

۲) استفاده از آنتی دوت : متاسفانه فقط ۵-۶% داروها و سموم آنتی دوت دارند و بقیه فاقد آنتی دوت هستند.

 

۳) تسریع در دفع سم: سموم معمولا از طریق کلیه ؛دستگاه گوارش؛تنفس و پوست دفع می شوند .اما اکثریت آنها دفع کلیوی دارند .برای این منظور باید به بیمارانی که هوشیار هستند بعد از تخلیه سم مایعات شیرین داد یا با ایجاد دیوز دفع سم تشدید یابد .در صورتیکه بیمار بیهوش باشد از سرم درمانی تزریقی استفاده می شود .

 

– برای این منظور چهار نوع دیورز اختصاصی استفاده می شود :

 

۱) دیوز ساده : یک فرد در حالت عادی ۱ سی سی /کیلو /ساعت  ادرار می کند.ولی در این روش با انفوزیون مایعات  وریدی بیمارتا ۵-۴ سی سی / کیلو / ساعت ادرار می کند.بیمار باید از نظر جذب و دفع الکترولیتها و دیورز کنترل شود .

 

۲) دیورز قلیایی : برای این منظور مایعات در حد دوز نگهدارنده (سه لیتر در شبانه روز ) به بیمار انفوزیون می گردد.در هر لیتر سرم ۳-۱ویال بیکربنات سدیم +۱۰میلی اکی والان کلرید پتاسیم به ازای هر ویال بیکربنات اضافه می گردد .(چون بیکربنات باعث شیفت پتاسیم به داخل سلول می شود .

f.A.D:force alkalan diursis

 

در این روش به بیمار شش لیتر سرم در عرض دوازده ساعت انفوزیون می گردد .(هر دو ساعت یک لیتر)

 

Serum 1/3.2/3 1lit + ser D/S 1lit

vial  NAHCO3+5cc KCL به داخل هر لیتر اضافه شود .

پس از اتمام فرمول فوق تا ۶ لیتر تکرار می گردد .

بیمار حتما باید کنترل جذب و دفع شود و بیمار قلبی – ریوی ؛ کبدی و کلیوی نداشته باشد همچنین بطور مرتب از غلظت الکترولیتها بخصوص NA و K چک شود .

 

۳) دیورز اسیدی : در این روش معمولا با اسیدی کردن PH سرم می توان بعضی از دارو ها را دفع کرد مانند ترکیبات امفتامین ها که دارو های ضد اشتها و ترکیباتی که برای دوپینگ کردن استفاده می شوند وجود دارد معمولا برای ایجاد دیورز از سرمی به نام گلرید آمونیم استفاده می شود  که در حال حاضر در ایران موجود نبوده برای این منظور می توان ۵-۴آمپول ویتامین ث بداخل ۵۰۰ سی سی سرم قندی ریخته و انفوزیون نمود .

 

 

دفع گوارشی :

 

در این روش بعد از شستشو معده برای تشدید دفع گوارشی یک ملین اسموتیک مانند سولفات منیزیم ۳۰ گرم در بزرگسالان با سوربیتول ۲-۱سی سی /کیلو از محلول ۷۰% به بیمار داده می شود ,همراه با شارکول فعال ۱ گرم / کیلوگرم ذغال فعال شده اکثر سموم را به خود جذب می کند و ملین ترانزیت روده را افزایش داده و از جذب مجدد متابولیتهای فعال بعضی از دارو ها جلوگیری می کند .

 

دفع ریوی :

 

بعضی از دارو ها و سموم مثل گاز مونوکسید کربن ,نفت و اتانول از طریق ریه می گردد که فقط می توان دفع گاز مونوکسید کربن را از ریه تشدید نمود برای این منظور باید ۱۰لیتر / دقیقه اکسیژن به مدت ۴-۳ ساعت به بیمار داده می شود .

 

آخرین راه درمان :

 

آخرین راه درمان درمان علامتی است بنابراین با علامت درمانی ۶۰-۵۰ %مسمومیت ها درمان می گردد .

 

 

جدیدترین پست های پرستار ایرانی را در ایمیل خود دریافت کنید

با عضویت در خبرنامه میتوانید زودتر از همه از اخبار و مقالات تخصصی جدید مطلع شوید. تنها کافیست آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

درباره نویسنده

دانیال

بایگانی نوشته های من

موسس وب سایت پرستاری ایرانیان هستم و کارشناس پرستاری , 7 سال هست که تجربه وبمستری دارم.امیدوارم بتونم کمکی به جامعه پرستاری بکنم.

دیدگاه ها

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

اطلاع از
avatar
wpDiscuz