اسکن استخوان و هرآنچه باید درباره آن دانست

اسکن استخوان و هرآنچه باید درباره آن دانست

اگر می خواهید اسکن استخوان انجام دهید وسوالات زیر برای شما ایجاد شده است لطفا با مجله علمی آموزشی پرستاری ایرانیان همراه باشید.

عوارض اسکن استخوان چیست؟ آیا برای این اسکن آمادگی خاصی لازم است؟ اسکن استخوان تمام بدن چگونه تفسیر می شود؟

در مصاحبه مجله پرستاری ایرانیان از دکتر مریم شهیدزاده متخصص پزشکی هسته ای به سوالاتی مهمی که در این باره وجود دارد، پاسخ داده می شود.

دراسکن هسته ای استخوان یک شیوه عکس برداری پزشکی هسته ای است که در آن از مواد رادیواکتیو (رادیودارو) کم خطر به مقدار کم برای تحقیق و بررسی مشکلات استخوانی استفاده می شود.

تعریف اسکن استخوان

یک آزمایش تصویربرداری است که به تشخیص مشکلات مربوط به استخوان ها ، کمک می کند. در این آزمایش، از یک ماده رادیواکتیو به نام رادیو دارو استفاده می شود که میزان آن بسیار کم و تقریبا ایمن و بی خطر است.

این دارو، یک نوع رنگ خاص است، ولی سبب رنگ دهی به بافت نمی شود. به طور کلی،از تصویر برداری استخوان، برای نشان دادن مشکلات متابولیسم استخوان استفاده می شود.

متابولیسم استخوانی ، فرآیندی است که در آن، هنگامی که استخوان ها دچار شکستگی می شود، در طی آن، استخوان شکسته ،بازسازی و ترمیم می شود. تشکیل استخوان جدید، قسمتی از روند بهبودی است که در مورد استخوان های مجروح و یا شکسته ایجاد می شود.

اسکن استخوان، شیوه  مناسب و خاص برای دیدن و ثبت فعالیت غیرمتابولیکی استخوان است. همچنین اسکن استخوان، جهت بررسی سرایت بیماری سرطان از استخوان ها به دیگر نواحی بدن است که عبارتند از سرطان پروستات و سرطان سینه .

در هنگام اسکن استخوان ،یک رنگ رادیواکتیو به استخوان های شما تزریق میگردد. و پس از آن ، چند ساعت، بیمار مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین ،میزان بسیار کمی تابش رادیو اکتیو نیز در رنگ استفاده می شود و می توان گفت که تقریبا تمام این رنگ رادیو اکتیو و تابش ، در طی دو یا سه روز از بدن شما خارج می شود.

یکی دیگر از کاربرد اسکن استخوان، شناسایی دلایل درد استخوان می باشد.

اسکن استخوان می تواند مشکلات استخوان مرتبط با شرایط زیر را نشان دهد

arthritis زمانی که بافت یک استخوان به علت عدم دریافت خون میمیرد

necrosis avascular  سرطان استخوان، سرطانی که از از قسمت های دیگر بدن در استخوان گسترش یافته است.

دیسپلازی فیبریلاسیون (یک نوع بیماری که باعث بروز غیرطبیعی مانند بافت اسکار می شود و دراستخوان عادی شکستگی ایجاد می کند.)

عفونت استخوان بیماری پات در استخوان (بیماری نوعی بیماری که باعث ایجاد تغییر در استخوان و ضایعات استخوانی می شود)

اسکن استخوان چگونه انجام می شود؟

اسکن استخوان به دو روش معمولی و سه فاز صورت می گیرد.

  • در شیوه  معمولی رادیودارو به صورت داخل وریدی به بیمار تزریق می شود و سپس بعد از دو تا چهار ساعت ، بیمار بعد از خالی شدن کامل مثانه روی تخت تصویر برداری قرار می گیرند  و با دوربین مخصوص از کل بدن اسکن گرفته می شود.
  • در روش سه فاز رادیودارو روی تخت تصویر برداری  به بیمار تزریق می شود و دو مرحله اول تصویربرداری بلافاصله همان موقع  انجام می شود. و پس از گذشت دو تا چهار ساعت بیمار بعد از خالی شدن کامل مثانه دوباره روی تخت اسکن دراز می کشد و اسکن از کل بدن انجام می شود.

اسکن حداکثر نیم ساعت به طول خواهد کشید. البته در مواردی نیاز به عکس برداری  تصاویر تکمیلی می باشد که به مدت زمان انجام اسکن می افزاید.

توجه داشته باشید که در فاصله تزریق رادیودارو تا انجام اسکن هسته ای بن اسکن بیمار باید دو تا سه لیوان آب بیاشامد و مرتب مثانه خود را خالی کند.

آیا برای اسکن استخوان آمادگی خاصی لازم است؟

  1. خیر اسکن هسته ای استخوان به آمادگی خاصی نیاز ندارد.
  2. تنها توصیه لازم این است که در هنگامی که می خواهید اسکن انجام دهید مدارک قبلی از جمله (سونوگرافی، عکس ساده رادیولوژی، سی تی یا ام آر آِی و گزارشهای پاتولوژی) را به همراه داشته باشید.

عوارض اسکن هسته ای استخوان برای اطرافیان

رادیو دارویی بسیار کمی برای این اسکن استفاده میشود و ظرف بیست و چهار ساعت به طور کامل از بدن پاک می شود.

به دلیل استفاده از اشعه X معمولی در تصویر برداری استخوان ، هیچ خطری ندارد. ردیاب های رنگی رادیواکتیو که برای نصویربرداری استخوان استفاده می شود، سبب ایجاد اشعه بسیار کم تابشی خواهد شد.

و همینطور ،خطر واکنش آلرژیک به ردیاب ها، کم است. با این حال، احتمال دارد این آزمایش برای زنان باردار و شیرده مناسب نباشد خطر مربوط به جنین و آلودگی شیر مادر وجود دارد.

در صورت باردار بودن و یا اینکه در حال شیردهی هستید، در این مورد با پزشک خود مشورت کنید. بر اسال تحقیقات آکادمی پزشکان جراحان ارتوپدی ، اسکن استخوان ، دارای کمترین عوارض جانبی و خطر است ، اما می تواند کمی درد و ناراحتی ایجاد کند که پس از مدت کوتاهی ، برطرف می شود.

توجه داشته باشید با توجه به حساسیت جنین و کودکان به اشعه، به خانمهای باردار توصیه می گردد حتی الامکان از انجام اسکن های هسته ای خودداری نمایند، خانهای شیرده پس از اسکن چند ساعت به کودکان خود شیر ندهند و افراد دیگر بعد از انجام اسکن تا دوازده ساعت باید از تماس نزدیک* با کودکان زیر هشت سال خودداری کنند.

*تماس نزدیک یعنی فاصله کمتر از یک متر.

کاربردهای اسکن استخوان چیست؟

  • التهاب مفاصل
  • بررسی گسترش سایر سرطان ها به استخوان (متاستاز)
  • نکروز استخوان
  • سرطان های استخوان
  • عفونت های استخوان
  • شکستگی هایی که با رادیوگرافی معمولی قابل تخشیص نیست.

تفسیر جواب اسکن استخوان

دراسکن استخوان تمام موارد در نظر گرفته می شود، در نتایج اسکن استخوان ، نقاط سیاه رنگ به عنوان “نقاط داغ “، در استخوان ها، خود را نشان می دهد.

نقاط داغ ، آن بخش هایی ازاستخوان هستند که در آن ها ، رنگ رادیو اکتیو بیشتر جمع می شود یعنی همان نقاط آسیب دیده ، همین نقاط آسیب دیده می تواند باعث التهاب، تخریب استخوان، شکستگی و یا رشد تومور شود.

نتایج به چه معناست؟ نتایج آزمایش به این صورت است که هنگامی که رنگ رادیو اکتیو، به طور مساوی در سراسر بدن پخش شود، و تجمع رنگ نداشته باشد استخوان بدون مشکلی است و کاملا طبیعی است.

این بدان معناست که شما به احتمال زیاد مشکل بزرگ استخوانی ندارید. نتایج غیرعادی در اسکن استخوان ، زمانی است که که اسکن ، نقاط داغ را تیره تر ونقاط سرد، را در استخوان ، روشن تر نشان می دهد.

نقاط داغ، بخش هایی را نشان می دهند که در آن رنگ بیش از حد جمع شده است. همچنین، نقاط سرد نیز، جاهای هستند که رنگ ، در آنها را جمع نشده است.

به هر ترتیب ، نتایج غیر عادی در اسکن استخوان ، نشان دهنده این است که ممکن است شما ، به بیماری هایی مانند آرتریت، ضایعات استخوانی ویا سرطان دچار باشید. به این ترتیب، با مراجعه سریع و به موقع به پزشک متخصص ، می توان از عوارض و پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.

 

جدیدترین پست های پرستار ایرانی را در ایمیل خود دریافت کنید

با عضویت در خبرنامه میتوانید زودتر از همه از اخبار و مقالات تخصصی جدید مطلع شوید. تنها کافیست آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

درباره نویسنده

دیدگاه ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − شش =