شوک هایپوولمیک

 

 

شوک هیپوولمیک شایع ترین نوع شوک هاست که با کاهش حجم داخل عروقی مشخص می شود.مایعات بدن شامل مایعات داخل سلولی و خارج سلولی می باشد.مایعات داخل سلولی دو ثلث از کل مایعات بدن را فرا می گیرند.

 

مایع خارج سلولی بین دو قسمت پخش می شوند :

– داخل عروق

– بینابینی ( اطراف بافت ها )

 

حجم مایعات بینابینی در حدود ۳ تا ۴ برابر حجم داخل عروقی است.هر گاه حجم داخل عروقی ۱۵ تا ۳۰ درصد کاهش پیدا کند , شوک هیپوولمیک ایجاد می شود.این میزان در یک فرد با وزن ۷۰ کیلوگرم بین ۷۵۰ تا ۱۳۰۰ میلی لیتر خون است.

 

تدابیر طبی :

اهداف اصلی در درمان شوک هیپوولمیک عبارتند از :

– حفظ حجم داخل عروقی به منظور پیشگیری از رویداد هایی که موجب خون رسانی ناکافی بافت می شوند.

– توزیع مجدد مایعات

– اصلاح سریع علت اصلی کاهش حجم مایعات

 

درمان علت اصلی

اگر بیمار دچار خونریزی گردد , باید برای قطع خونریزی تلاش شود.به همین منظور ممکن است فشار مستقیم روی محل خونریزی یا عمل جراحی برای خونریزی های داخلی ضرورت پیدا کند.اگر علت بروز شوک , اسهال یا استفراغ است ضمن شناسایی و درمان علت آن , دارو های ضد اسهال و استفراغ تجویز خواهند شد .دهیدراتاسیون در بیماران سالمند ممکن است باعث شوک هیپوولمیک شود.

 

جایگزینی مایع و خون

علاوه بر برطرف کردن علت اولیه کاهش حجم مایعات داخل عروقی , جایگزینی مایعات جزو اولین اقدامات است . برای تجویز مایعات داخل سیاهرگی , حداقل دو مسیر سیاهرگی بزرگ ضروری است.اگر کاتتر وریدی را نمی توان به سرعت وارد کرد ممکن است از کاتتر داخل استخوانی استفاده شود.برای این کار می توان از استخوان های استرنوم , پا , بازو و لگن برای جایگزینی سریع مایعات استفاده کرد.

سرم رینگرلاکتات و محلول کلرید سدیم ۹/۰ درصد جزو مایعات کریستالوئیدی ایزوتونیکی هستند که به صورت متداول , در درمان شوک هیپوولمیک به کار کی روند.

چنانچه علت اصلی هیپوولمی خونریزی باشد باید به ازای هر میلی لیتر خون از دست رفته ۳ میلی لیتر محلول کریستالوئیدی تزریق کرد , به این عمل قانون ۳:۱ می گویند.کلوئید ها نیر ممکن است استفاده شوند که علاوه بر این تجویز فراورده های خونی نیر ضروری می باشد .تزریق سرم دکستران و هتاستارچ به دلیل ایجاد اختلال در چسبندگی پلاکت ها توصیه نمی شود.

 

تصمیم گیری جهت تزریق خون بر مبنای عواملی همچون :

۱- عدم پاسخ دهی بیمار به احیا با مایعات کریستالوئیدی

۲- حجم خون از دست رفته

۳- نیاز به هموگلوبین به منظور کمک به انتقال اکسیژن و ضرورت اصلاح کوآگولوپاتی (اختلال انعقاد خون)

 

 

توزیع مجدد مایعات

علاوه بر مایعات تجویزی برای حفظ و بازگشت حجم داخل عروقی , قرار دادن بیمار در وضعیت بدنی مناسب نیز به توزیع مایع در بدن کمک می کند.وضعیت ترندلنبرگ تعدیل شده در شوک هیپوولمیک توصیه می شود.با بالا اووردن پاهای بیمار , بازگشت خون وریدی به قلب افزایش پیدا می کند.قرار دادن بیمار در وضعیت ترندلنبرگ کامل به دلیل بروز اشکال در تنفس و عدم افزایش BP و برون ده قلبی , توصیه نمی شود.

 

درمان دارویی

اگر مایعات تجویزی شوک را برطرف نکرد از دارو های وازواکتیو استفاده می شود تا از نارسایی قلبی جلوگیری به عمل آید.اگر دهیدراتاسیون عامل زمینه ای شوک هیپوولمیک است , باید داروهایی که علت دهیدراتاسیون را از بین می برند , تجویز شوند.بع عنوان مثال : اگر دهیدراتاسیون در اثر هیپرگلیسمی ایجاد شود انسولین تجویز می شود.

 

 

تدابیر پرستاری

۱- پیشگیری اولیه , در بیمارانی که در معرض خطر کمبود مایعات هستند , می توان با پایش دقیق بیمار و جایگزینی مایع قبل از کاهش حجم داخل عروقی از پیدایش شوک هیپوولمیک جلوگیری کرد.

 

۲- اطمینان از مصرف صحیح و بی خطر مایعات و داروی های تجویز شده و ثبت مایعات و داروهای داده شده به بیمار و اثرات آنها بر روی بیمار می باشد.

 

۳- کنترل بیمار از نظر نشانه ها و عوارض و آثار جانبی درمان ها و گزارش فوری نیز از مسئولیت های مهم پرستاری است.

 

جدیدترین پست های پرستار ایرانی را در ایمیل خود دریافت کنید

با عضویت در خبرنامه میتوانید زودتر از همه از اخبار و مقالات تخصصی جدید مطلع شوید. تنها کافیست آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

درباره نویسنده

دانیال

بایگانی نوشته های من

موسس وب سایت پرستاری ایرانیان هستم و کارشناس پرستاری , 7 سال هست که تجربه وبمستری دارم.امیدوارم بتونم کمکی به جامعه پرستاری بکنم.

دیدگاه ها

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

اطلاع از
avatar
wpDiscuz