داروی دیازپام Diazepam

 

 

 

اشکال دارویی :

 Tablet:2mg,5mg,10mg

Injection:10mg/2ml

 Syrup:2mg/5ml

Enema:5mg-10mg

 Suppository:5mg-10mg

موارد مصرف :

 کوتاه مدت برای درمان اضطراب و بی خوابی و به عنوان داروی کمکی در درمان علائم حاد قطع مصرف داروها، حمله مداوم صرعی و تشنجات ناشی از تب و مسمومیت، گرفتگی عضلات اسکلتی و قبل از جراحی (به عنوان داروی پیش بیهوشی) به کار می رود.

 

مکانیسم اثر:

با اثر برگیرنده اختصاصی در غشای سلولی عصبی اثر مهاری گاما آمینویوتیریک اسید را که در تمام نواحی CNS باعث مهار پیش سیناپسی و پس سیناپسی می گردد، تسهیل کرده یا افزایش می دهد.

 

فارماکوکنیتیک:

 از راه‌ خوراکی سریع‌ و به‌ خوبی جذب‌ می شود. جذب‌ آن‌ از راه ‌عضلانی به‌ محل‌ تزریق‌ بستگی دارد وممکن‌ است‌ آهسته‌ و نامنظم‌ صورت‌ گیرد .اگر به‌ عضله‌ دلتوئید تزریق‌ گردد جذب‌ آن‌معمولا سریع‌ و کامل‌ خواهد بود. اتصال‌آن‌ به‌ پروتئین‌های پلاسمایی تا ۹۹ درصد می باشد. در کبد متابولیزه‌ شده‌ و به ‌متابولیت‌ دزمتیل‌دیازپام‌ و اگزازپام‌ تبدیل‌ می شود.نیمه‌ عمر دیازپام‌ در پلاسما ۱-۲ روز است‌ در حالی که‌ نیمه‌عمر دزمتیل‌دیازپام‌ حدود ۶۰ ساعت‌است‌. متابولیت‌ دارو از طریق‌ کلیه‌ دفع‌می شود.

 

موارد منع مصرف:

در ضعف‌ تنفسی،نارسایی حاد ریوی، حالات‌ فوبیک‌،نارسایی کبدی، سایکوز مزمن‌، دپرسیون‌و اضطراب‌ همراه‌ آن‌ نباید مصرف‌ شود.
هشدارها:

۱ – در بیماری تنفسی، ضعف‌عضلانی، بیماران‌ با سابقه‌ مصرف‌ نابجای دارو یا افراد با اختلال‌ شخصیتی با احتیاط مصرف‌ شود.

 

۲ ـ در افراد مسن‌، نارسائی کبدی و کلیوی مقدار مصرف‌ دارو باید کاهش‌ داده‌ شود.

 

۳ ـ از مصرف‌ طولانی مدت‌ خودداری گردد.

 

۴ ـ در صورت‌ مصرف‌ طولانی مدت‌ برای جلوگیری از بروز عوارض‌ قطع‌ مصرف‌،دارو را باید به‌تدریج‌ قطع‌ کرد.

 

۵ ـ در موقع‌ تزریق‌ وریدی، وسایل‌ لازم‌برای برگرداندن‌ ضعف‌ تنفسی و تهویه‌مکانیکی، باید در دسترس‌ باشد.

 

۶ ـ در موقع‌ انفوزیون‌ وریدی این‌ دارو بایدکاملا احتیاط نمود چون‌ کاملا خطرناک‌است‌، باید انفوزیون‌ وریدی دیازپام‌ دربخش‌ مراقبت‌های ویژه‌ انجام‌ شود.

 

۷ ـ تزریق‌ سریع‌ وریدی آن‌ ممکن‌ است‌منجر به‌ بروز آپنه‌، کاهش‌ فشار خون‌،برادی کاردی یا ایست‌ قلبی شود. (تزریق‌هر پنج‌ میلیگرم‌ دارو حداقل‌ باید یک‌ دقیقه‌طول‌ بکشد).

 

۸ ـ تزریق‌ وریدی دیازپام‌ نباید دروریدهای کوچک‌ (مانند مچ‌ دست‌ و پا)انجام‌ شود و باید دقت‌ نمود که‌ داخل‌شریان‌ تزریق‌ نشده‌ و سوزن‌ تزریق‌ نیز ازرگ‌ خارج‌ نشود تا از بروز ترومبوز وریدی، فلبیت‌، تحریک‌ موضعی، ورم‌ وبندرت‌ صدمه‌ عروقی جلوگیری شود.

 

۹ ـ از تزریق‌ عضلانی، زمانی استفاده‌ می شود که‌ مصرف‌ خوراکی و وریدی ممکن‌ نیست‌.

 

۱۰ ـ در افراد کهنسال‌ با احتیاط مصرف ‌شود و مقادیر مصرف‌ دارو با توجه‌ به‌کارکرد کبد و کلیه‌ تنظیم‌ گردد.

 

عوارض جانبی:

 خواب‌ آلودگی روز بعد ازمصرف‌، گیجی و آتاکسی (به‌خصوص‌ درافراد مسن‌) فراموشی، وابستگی،تحریک‌پذیری غیرعادی و در برخی مواردسردرد، سرگیجه‌، افت‌ فشار خون‌، افزایش‌ترشحات‌ بزاق‌، کرامپ‌ و درد در ناحیه‌شکم‌، بثورات‌ جلدی، اختلال‌ بینائی، تغییردر میل‌ جنسی، احتباس‌ ادرار، اختلالات‌خونی و یرقان‌ از عوارض‌ احتمالی این‌دارو است‌. درد، ترومبوفلبیت‌ و ندرتاً آپنه‌ و افت‌ فشار خون‌ با تزریق‌ این‌ داروگزارش‌ شده‌است‌.

 

تداخل دارویی:

 مصرف‌ همزمان‌ باداروهای مضعف‌ CNS، ضد دردهای مخدر، بیهوش‌کننده‌های عمومی،مهارکننده‌های مونوآمینواکسیداز (MAO)،ضدافسردگیهای سه‌ حلقه‌ای و داروهای پایین‌آورنده‌ فشار خون‌ که‌ باعث‌ تضعیف‌CNS می شوند (مانند کلونیدین‌ و متیل‌دوپا) و رزرپین‌ ممکن‌ است‌ اثر مضعف‌CNS این‌ دارو را تشدید نماید.

آنتی اسیدها جذب‌ دیازپام‌ را به‌ تأخیر می اندازند، اماروی میزان‌ جذب‌ تأثیری ندارند.مصرف‌همزمان‌ با تری متافان‌ قبل‌ از عمل‌ جراحی،باعث‌ تشدید اثر پایین‌آورنده‌ فشار خون‌شده‌ و خطر سقوط شدید فشار خون‌،شوک‌ و کلاپس‌ قلبی ـ عروقی را در طی جراحی افزایش‌ میدهد.مصرف‌ همزمان‌ باکاربامازپین سبب‌ افزایش‌ متابولیسم‌ وکاهش‌ غلظت‌ سرمی دیازپام‌ میگردد.سایمتیدین‌ متابولیسم‌ دیازپام‌ را مهارنموده‌، سبب‌ تأخیر دفع‌ دیازپام‌ و افزایش‌غلظت‌ پلاسمایی آن‌ می شود.ایزونیازیدممکن‌ است‌ از طریق‌ مهار دفع‌ دیازپام‌غلظت‌ پلاسمایی آن‌ را افزایش‌ دهد.ریفامپین‌ ممکن‌ است‌ دفع‌ دیازپام‌ راافزایش‌ دهد و موجب‌ کاهش‌ غلظت‌ سرمی آن‌ می شود.

 

نکات پرستاری:

۱- از آنجایی که این دارو ایجاد وابستگی می کند بایستی بیش از مقدار توصیه شده مصرف نشود.

 

۲- اگر بعد از چند هفته اثر درمانی دارو کاهش یافت به پزشک مراجعه شود.

 

۳- دیازپام به عنوان ضد تشنج باید کامل و مرتب مصرف شود.

 

۴- در صورت بروز خواب آلودگی، گیجی، منگی، از دست دادن مهارت در انجام کار به خصوص در افراد مسن، دارو با احتیاط مصرف شود.

 

جدیدترین پست های پرستار ایرانی را در ایمیل خود دریافت کنید

با عضویت در خبرنامه میتوانید زودتر از همه از اخبار و مقالات تخصصی جدید مطلع شوید. تنها کافیست آدرس ایمیل خود را وارد کنید.

درباره نویسنده

دانیال

بایگانی نوشته های من

موسس وب سایت پرستاری ایرانیان هستم و دانشجو کارشناس ارشد پرستاری , 7 سال هست که تجربه وبمستری دارم.امیدوارم بتونم کمکی به جامعه پرستاری بکنم.

دیدگاه ها

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

اطلاع از
avatar
wpDiscuz